تأثیر ریشه سنبل‌الطیب بر گرگرفتگی در زنان یائسه

 

زنان بیش از یک سوم دوران زندگیشان را پس از دوران یائسگی سپری می‌کنند. 40 درصد از زنان در سنین بسیار نزدیک به دوران یائسگی، 70-80 درصد از زنان که به طور طبیعی به سن یائسگی می رسند و 90-100 درصد از زنانی که جراحی اُوارکتومی (عمل برداشتن تخمدان) کرده‌اند، "گرگرفتگی" را تجربه می‌کنند. در 30 درصد موارد، این حالت بیش از 10 مرتبه در طول روز اتفاق می افتد. گرگرفتگی و تعریق یک زندگی را به خطر نمی اندازد، اما ممکن است باعث عصبانیت و ناراحتی شود و حتی می تواند بر شغل، کارهای خانه و اوقات فراغت فرد اثر بگذارد. گرگرفتگی معمولا در طول شب اتفاق می افتد، بنابراین می‌تواند بر الگوی خواب فرد اثر بگذارد و منجر به تعریق و بی‌خوابی شود. قطعا بی‌خوابی باعث عصبانیت، عدم استراحت و کاهش عملکرد ذهنی می شود و حتی بدن را در برابر انواع اختلالات استرس آسیب‌پذیر می‌کند و می‌تواند به طور غیرمستقیم با بیماری های کرونری قلب مرتبط باشد. درمان‌های پیشنهادی برای زنان به دلیل عوارض جانبی -اثرات نامطلوب و یا دوز نامشخص- آن‌ها قابل قبول نیست. علاوه‌ بر‌ این، علائم یائسگی در میان جمعیت با رژیم غذایی متفاوت- به ویژه آنهایی که رژیم غنی از استروژن دارند- متفاوت است که توجه زنان را به سمت گیاهان دارویی طبیعی، ارزان قیمت که بدون عوارض جانبی یا عوارض جانبی کم هستند، جلب می کند. گیاهان دارویی با ترکیبات شبه استروژن مانند جنسینگ و سنبل‌الطیب برای کاهش علائم یائسگی توصیه شده‌اند. در سال 2013 مطالعه ای با هدف تشخیص اثرات سنبل‌الطیب بر گرگرفتگی در زنان یائسه انجام و نتایج آن در مجله  Iranian Journal of Pharmaceutical Researchمنتشر شد. این مطالعه یک آزمایش بالینی دوسوکور تصادفی شده بود. داده ها در سه مرحله (قبل از درمان، 2 هفته و 4 هفته پس از درمان) و از دو گروه شامل: مصرف کننده سنبل الطیب و دارونما جمع‌آوری شدند. افراد شامل 68 زن در سنین بین 45-55 سال دارای نشانه گرگرفتگی بودند. تفاوت معنی داری بین دو گروه از لحاظ سن، سن یائسگی و شاخص توده بدنی (BMI) وجود نداشت. افراد از لحاظ سطح تحصیلات، شغل،  وضعیت مالی- اجتماعی بایکدیگر برابر بودند و اختلاف معنی داری از این لحاظ بین دو گروه وجود نداشت.

به زنان در گروه دارو (سنبل الطیب)، کپسول های سنبل الطیب با دوز 255 میلی گرم 3 بار در روز به مدت 8 هفته تجویز شد. به زنان گروه دارونما کپسول‌های مشابه ولی حاوی نشاسته تجویز شد. شدت و تکرر گرگرفتگی از طریق پرسشنامه و اطلاعات حاصل از 3 مرحله (2 هفته قبل، 4 و 8 هفته بعد از درمان) اندازه‌گیری و ثبت شد. شدت گرگرفتگی یک تفاوت معنی داری (از لحاظ آماری) بین قبل و بعد از درمان با سنبل الطیب نشان داد، درحالیکه این اختلاف در گروه دارونما معنی دار نبود. علاوه بر این، در مقایسه دو گروه، اختلاف معنی داری در شدت گرگرفتگی نشان داده شد. همچنین، سنبل الطیب منجر به کاهش دفعات گرگرفتگی در 4 و 8 هفته بعد از درمان شد اما این تفاوت در گروه دارونما معنی دار نبود. سنبل الطیب می تواند در درمان گرگرفتگی یائسگی موثر باشد. به عنوان نتیجه، می توان اظهار داشت که کاهش شدت و تکرار گرگرفتگی، صرفا به دلیل فیتواستروژن موجود در سنبل الطیب است که می تواند به زنانی که از گرگرفتگی رنج می برند، توصیه شود.

Mirabi, P., & Mojab, F. (2013). The Effects of Valerian Root on Hot Flashes in Menopausal Women. Iranian Journal of Pharmaceutical Research, 12(1), 217–222. Retrieved from https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3813196